Çocuklar pazarlarda ağır yük taşıyor

img

DİYARBAKIR – Diyarbakır’da kurulan pazarlarda çalışmak zorunda bırakılan çocuklar, yaşlarından büyük yükler taşıyor. Günde ortalama 20-30 lira kazanan çocuklar, “Para kazanmak zorundayım” diyor. 

 
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), “Çocuk İşgücü Araştırması 2019” verilerine göre, ülke genelinde 5-17 yaş grubundaki çocuk sayısı 16 milyon 457 bin ifade edilirken, bu çocuklardan 720 bini çalıştırılıyor. Bu yaş grubundaki çocuklar, kurumsal olmayan nüfusun yüzde 20,3’ünü oluştururken, 5-17 yaş grubunda çalıştırılan çocukların aynı yaş grubundaki çocuklar içinde payını gösteren istihdam oranı ise yüzde 4,4 olarak belirlendi. 
 
ÇALIŞMA NEDENLERİ
 
Verilere göre, 5-14 yaş grubundaki çalıştırılan çocukların yüzde 72'si, 15-17 yaş grubunda olanların yüzde 64,1’i aynı zamanda eğitime devam etti. Çocukların çalıştırılma nedenleri yüzde 35,9 ile “Hanehalkının ekonomik faaliyetine yardımcı olmak”, yüzde 34,4 ile “iş öğrenmek, meslek sahibi olmak”, yüzde 23,2 ile “hane halkı gelirine katkıda bulunmak” olarak ifade ediliyor. Söz konusu çocukların yüzde 30,8’i tarım, yüzde 23,7’si sanayi, yüzde 45,5’i ise hizmet sektöründe çalıştırılıyor. 
 
BÜYÜK YÜKLER TAIŞIYORLAR
 
TÜİK’in geçen yıl “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Bölgesel Sonuçları 2019” raporunda “Yoksul Kent”ler arasında yer alan Diyarbakır, veri olmasa da çalıştırılan çocuk sayısının en fazla olduğu kentlerden biri. Kentin Bağlar, Kayapınar, Yenişehir ve Sur ilçelerinde haftanın belirli günlerinde kurulan semt pazarlarında yaşları 7 ila 16 olan birçok çocuk çalıştırılıyor. Çocuklar, pazar alışverişlerini yapan yurttaşların poşetlerini el arabalarıyla taşıyor. Pazarlardaki sayıları her gün artan çocuklar, gün içinde kimi zaman 3, kimi zaman 4 sefer yaparak günde yaklaşık 20 ila 30 TL kazanıyor. 
 
AİLELER GÖZ YUMUYOR
 
Çocuklardan kimileri okul sonrası el arabalarıyla pazar yolunu tutarken, kimileri ise ekonomik gelirlerinin olmamasından kaynaklı okula gidemiyor. Çocukların bu iş yöntemine aileleri, ekonomik gelir sağladıkları gerekçesiyle göz yumuyor. 
 
‘ÇALIŞMAK ZORUNDAYIM’
 
Pazarda yaklaşık 2 yıldır yük taşıyan, hem kendi hem de ailesinin ihtiyaçlarını karşılayan 11 yaşındaki B.K., ekonomik durumlarının iyi olmamasından dolayı her gün başka bir pazarda çalıştığını ifade etti. B.K, “Yük taşıyarak para kazanıyoruz. Bazen apartmanın en üst katına kadar yükleri taşıyoruz. Ortalama 20-30 lira kazanıyoruz” dedi. “Neden bu işe yapıyorsun?” sorusunu ise B.K “Para kazanmak zorundayım” diyor. 
 
‘YAPACAK BİRŞEY YOK’
 
M.B. (13) ise ekmek parası kazanmak, ev ihtiyaçlarına katkı sunmak amacıyla 1 buçuk yıldır pazara geldiğini dile getirdi. Ailesinde sadece kendisi ve babasının çalıştığını anlatan M.B., “Toplam 5 kardeşiz. Babam çalışıyor. Yorucu ama yapacak bir şey yok. Kazandığımız para değişiyor. İşimiz ağır oluyor ancak yapacak bir şey yok. Taşıdığım yük uzaksa fiyatı ben belirliyorum. Yakınsa ne kadar verirlerse. Okula gidiyorum.  Eve destek amacıyla çalışıyorum” diye belirtti. 
 
Lise 1’e başlayan M.K. adlı çocuk da 7 kardeş olduklarını ve 3 yıldır pazarlarda çalıştığını dile getirdi. M.K., “Çalışma amacıyla geliyorum. Ben ve babam çalışıyoruz. Günde 20 ila 30 TL arasında kazanıyorum. Haftada sadece iki gün pazara gitmiyorum” dedi.
 
F.Y. ise, ailesinde kimsenin çalışmadığını, bu yüzden 5 yıldır pazarda çalıştığını ifade etti. 
 
SADECE KAĞIT ÜZERİNDE ÖNLENİYOR 
 
Konuya ilişkin konuşan Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi üyesi Ömer Sansarkan, çocuk işçiliğinin artışındaki en büyük nedenlerini, “nüfus artışı, göç, işsizlik ve ekonomi” olarak ortaya koydu. Türkiye’nin,  Birleşmiş Milletler (BM) tarafından çocuk işçiliğine dikkati çekmek ve önüne geçmek için taraf olduğu sözleşmelere imza attığını, fakat yasal düzenlemeler ve denetimde yetersiz olduğunu aktaran Sansarkan, “Türkiye bu sözleşmelerdeki maddelere sadece imza atmış ama çocuk işçiliğinin önüne geçmek için hiçbir şekilde denetim yok. Hatırlarsanız 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliği ile Mücadele Günü kabul edildikten sonra Türkiye’de bütün valiliklerde toplantılar düzenlendi. Toplantılarda ise bu durumun önüne geçmek için sokaklara inip bir çalışma yapılmıyordu, sadece kağıt üzerinde değerlendirmeler yapılıyordu. Çocuk işçiliğine ilişkin Adalet Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından fotoğrafları sosyal medyada normal bir şeymiş gibi paylaşmaları çocuk işçiliğini normalleştiriyor. Bu durumda birçok işveren tarafından ucuz işgücüne sevk ediyor. Dolayısıyla çalışan çocuk sayısı artıyor” ifadelerini kullandı. 
 
İHBAR HATTI
 
Yerinde denetimler yapılması takdirde çocuk işçiliğinin önüne geçilebileceğinin altını çizen Sansarka, bir dönem çalışan çocukları caydırmak için telefon ihbar hattı kurulduğunu, bu hattın Diyarbakır’da da hayata geçirildiğini söyledi. Sansarka, “Bu çalışma sadece telefon hattı üzerinde kaldı. Herhangi bir çalışma yapılmadı. Zaten o dönemler valilik bu çalışmayı sanki yapıp sonuç almışlar gibi açıklıyordu. Bizler o çocukları her zaman sokaklarda görüyorduk. O görüntü her zaman vardı” dedi. 
 
MA / Ergin Çağlar- Cahit Özbek 

Diğer başlıklar

22:09 İstanbul'da gözaltına alınan 55 genç serbest bırakıldı
22:05 İstanbul’da bir grup ÖSO bayraklarıyla yürüyüş yaptı
21:28 İspanya’da vaka artışı nedeniyle OHAL ilan edildi
20:43 Aslan cinayetinin azmettiricisi Orhan Vatansever tutuklandı
20:08 TJA Mersin’de kadın buluşması gerçekleştirdi
19:19 Koronadan 72 kişi daha hayatını kaybetti
19:14 Serêkaniye’de DAİŞ bayraklı Fransa protestosu
18:37 Gençlik örgütlerinden gözaltılara tepki: Birleşelim
18:07 Kürsüden AKP’ye ‘dur’ diye seslendiler
18:00 Vedat Aydın’ın annesi Ayşe Aydın yaşamını yitirdi
17:56 ‘Korkmuyoruz haykırışı bize ses oldu’
17:21 Êzidîlerden Şengal Anlaşması’na karşı deklarasyon
17:19 İzmir’de 17 Halkevi üyesi gözaltına alındı
17:17 HDP’li Temelli: Yarına yönelik 3. yolu açan fikriyat bizdedir
17:03 HDP'ye üyelik kampanyası devam ediyor
17:02 İzmir Valisi: Koronavirüs vaka sayısı üç buçuk kat arttı
16:57 Erdoğan yine Macron’u hedef aldı
16:52 Üç maaş alan RTÜK Başkanı iddiaları yalanladı
16:36 Nusaybin'de bir kişi gözaltına alındı
16:13 HDP Konya’da yeni yönetimini belirledi
14:57 Gazeteciler 14 gün sonra koğuşa alındı
14:54 ‘Yıkılacak Duvarlar’ için Ankara’da imza etkinliği
14:22 Doğubayazıt ilçe eşbaşkanları serbest bırakıldı
14:19 Gençlik örgütlerine müdahale: En az 40 gözaltı
14:17 Sakarya'da yangın: 2 çocuk öldü
13:57 HDP Şırnak’ta kongre gerçekleştirdi
13:34 Arazileri ateşe verilen köylüler anlattı
13:27 Efrîn’de bir kişi kaçırıldı
13:16 KONDA Genel Müdürü: Erken seçim 2022’de olabilir
12:15 Van F Tipi'nde açlık grevini yeni grup devraldı
11:37 Kılıçdaroğlu'dan muhtarlara bütçe önerisi
11:19 HDP ilçe eşbaşkanları savcılığa sevk edildi
10:58 'Kargo gecikti' gerekçesiyle darp edilen İbin yaşamını yitirdi
10:44 İstanbul'da vapur seferlerine sis engeli
10:42 HDP Diyarbakır il binası önünde bekletilenleri Meclis’e davet etti
10:15 Atış talimi yangın çıkardı, tepki gösteren köylüler darp edildi
10:08 'Sınır ötesi feminizmin tarihi yazılıyor'
10:04 Diyarbakır'da şüpheli kadın ölümü
09:44 Ekolojistlerden HDP'ye destek: İktidar yıkım getiriyor
09:07 79 bin kişi 250 TL verirse, SMA hastası İsmail Çağan yaşayacak
09:06 Gazeteci Tunç: Gerçeğin peşinden gideceğiz
09:05 Yeğin: Bolivya seçimleri Latin Amerika’ya umut olabilir
09:04 Yasak bin 435’inci gününde: Muhalife yasak, iktidara serbest
09:03 Yiğit: Türkiye Rusya’dan taviz koparmak için Eyn İsa’ya saldırdı
09:00 25 EKİM 2020 GÜNDEMİ
24/10/2020
22:47 Kato Jîrka'da yangın
22:03 Urfa’da kadına taciz
21:20 Ağrı ve Iğdır'da trafik kazaları: 2 ölü
20:55 Fransa, Türkiye Büyükelçisini ülkeye çağırdı
20:43 Afganistan'da bombalı saldırı: 13 ölü
20:04 Kadınlar İstanbul Sözleşmesi'ni konuştu
19:22 Kovid-19’da son 24 saat: 69 can kaybı
19:11 Kadınların gözaltı süresi uzatıldı
18:15 CHP'nin 'FETÖ’nün siyasi ayağı' kitapçığına toplatma kararı
17:46 Yüksekova’da ‘kendimizi savunuyoruz’ atölyesi
17:31 Halkevleri ‘insanca yaşam' taleplerini açıkladı
16:52 TJA’lı kadınlar semt pazarında broşür dağıttı
16:18 Askeri araç kaza yaptı: 4'ü ağır 11 asker yaralı
16:17 Tahliye edildikten 4 ay sonra yaşamını yitirdi
16:13 Erdoğan'dan Macron'a: Zihinsel tedaviye ihtiyacı var
15:49 Sur esnafını ziyaret eden Sancar : Sömürü düzenini bitireceğiz
15:43 Halkevleri üyelerine müdahale: Çok sayıda kişi darp edilerek gözaltına alındı
15:27 ‘Ölüm orucundaki hasta tutuklu Çeken serbest bırakısın'
15:02 Van'da kadına yönelik şiddet tartışıldı
14:58 Aslan cinayetinin azmettiricisi Orhan Vatansever gözaltına alındı
14:53 Şırnak'ta ölüm duyurusu yasaklandı
14:53 KESK'ten HDP'ye yönelik baskılara tepki
14:13 F Oturum: Hasta tutuklu Avras serbest bırakılsın
14:03 Sancar: Kürdistani Seçim İttifakı'nı kalıcı hale getirme kararı aldık
13:13 Hasta tutuklu Bilici'nin yaşamı risk altında
13:07 Testi pozitif çıkan İmamoğlu'ndan duyarlılık çağrısı
13:00 Cumartesi Anneleri cenazesi 28 yıl sonra bulunan Has için adalet istedi
12:59 Polonya'daki yasak kadınları alanlara döktü: Kürtaj haktır
12:23 İmamoğlu'nun Kovid-19 testi pozitif çıktı
11:35 Kayıp yakınları, Mahmut Doğan’ın faillerini sordu
11:16 HDP Kürt partilerinin temsilcileriyle bir araya geldi
10:57 Diyarbakır’da 3 kişiye tutuklama
10:21 Alkol alıp gözaltındakileri darp eden emniyet müdürü kendisini coplattı
09:45 Cizre’de 2 bin aile arandı: Neden HDP’ye gidiyorsunuz?
09:43 Küçükçekmece’de bir kadın katledildi
09:29 Kayyımın milyonluk ihaleler verdiği müteahhit yolsuzluktan tutuklandı
09:25 Cezaevinde 2 kişilik yemek 8 kişiye veriliyor
09:16 Kamil Kartal: ‘Öyle mi alay komutanı?’ sorusunu işçilerin mücadelesi kurdu
09:05 Mızraklı: Trabzon’dan arayıp, 'Neden ilaçlama yapılmıyor?' dedi
09:04 'Kötülüğe karşı güzel olanı örgütlüyoruz'
09:04 Bakanlık Zilan Vadisi'ndeki HES'e övgüler dizdi
09:03 Sosyolog Durak: Dilin engellenmesi kültür kırımıdır
09:03 Munzur Vadisi’nde sonbahar renkleri
09:02 Kadınların 'Kendimizi savunuyoruz' kampanyası kırsala yayılıyor
09:02 DİSK yöneticileri: Emekçinin gündeminde AKP'yi göndermek var
09:01 Çıray: 'Hayalet delil'lerle kayyımın devamı amaçlanıyor
09:01 Yangın çıkan köylerde valiliğin izniyle giriş yapılıyor
09:01 Gençler: HDP'nin çağrısına sahip çıkmalıyız
09:00 24 EKİM 2020 GÜNDEMİ
08:20 Doğubayazıt’ta HDP binasına baskın: Eşbaşkanlar gözaltına alındı
00:21 Polonya’da kürtaj yasağı protestosu: 15 gözaltı
23/10/2020
23:30 Cerablus havadan vuruldu: 5 ölü, 15 yaralı
23:21 AKPM'den rapor: İmralı tecridinin kaldırılması maddesi eklendi
22:41 Bünyan Cezaevi'nde korona tüm cezaevine yayıldı
22:29 Muş'ta gözaltına alınan Çakar serbest bırakıldı