IPI: Türkiye’de gazeteciler baskı kıskacında

img

HABER MERKEZİ - Uluslararası Basın Enstitüsü, Uluslararası Basın Özgürlüğü Misyon Raporu’nda, Türkiye’deki gazetecilerin baskı kıskacında olduğuna dikkat çekildi.

Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), 6-9 Ekim tarihleri arasında Türkiye’de düzenlenen ortak Uluslararası Basın Özgürlüğü Misyonu Raporu’nu açıkladı. Uluslararası basın özgürlüğü, gazetecilik ve insan hakları konularında faaliyet gösteren 11 örgütün içinde yer aldığı IPI heyeti, Türkiye’de basın özgürlüğünü değerlendirmek üzere 6-9 Ekim tarihleri arasında medya çalışanları, sivil toplum örgütleri, Adalet Bakanlığı ve denetleyici kurumların temsilcileri, milletvekilleri ve diplomatik temsilcilerle görüşme gerçekleştirdi. “Türkiyeli Gazeteciler Baskıların Kıskacında” başlıklı raporda, IPI heyetinin yaptığı toplantı ve görüşmelerin, denetleyici kurumların basını hedef alan eylemlerinin keskin bir artış̧ gösterdiği, gazetecilerin fiziksel saldırılara maruz kaldığı bir ortamda ve sosyal medyada çeşitli sınırlamaları öngören, bağımsız gazetecilik ve daralan kamusal tartışma alanlarını daha da kısıtlayacak yeni bir yasanın akabinde gerçekleştirildiği belirtildi.

Raporda, tutuklu yargılanma sürelerine ilişkin daha net tanımlamalara karşın, gazetecilerin keyfi olarak gözaltına alınmaya ve gazetecilik faaliyetleri nedeniyle aylarca cezaevlerinde tutulmaya devam edildiği kaydedildi. Libya’da yaşamını yitiren MİT mensuplarının ölümünü haberleştirdikleri gerekçesiyle 6 gazetecinin tutuklandığı hatırlatılan raporda, “örgüt propagandası” tanımının tek cümleyle rezive edilerek, gazetecilerin kriminize edilmesi ve aleyhte dava açılması için kullanıldığına devam edildiğine yer verildi.

İKTİDARI ELEŞTİRENLER CEZALANDIRILIYOR

Hükümetin eleştirenlerin cezalandırıldığına dikkat çekilen raporda, bu nedenle birçok basın ve yayın organının cezalara maruz kaldığı ifade edildi. Ayrıca, İnfaz Yasası kapsamı dışında bırakılan gazetecilerin can güvenliğinin riske atıldığı vurgulandı.

BAĞIMSIZLIK BALTALANDI: 77 GAZETECİ CEZAEVİNDE

Türkiye cezaevlerinde 77 gazetecinin bulunduğuna yer verilen raporda, “IPI verilerine göre, 2020 yılı Ekim ayı itibariyle parmaklıklar ardında 77 gazeteci bulunuyordu. Bu ‘gelişmeye’ rağmen Türkiye, dünyanın en büyük gazeteci hapishanelerinden biri olmaya devam ediyor. Yüzlerce gazeteci, adil yargılanma haklarını tanımayan, bağımsızlığını yitirmiş bir yargının elinde, kovuşturmalar ve seyahat yasaklarıyla karşı karşıya kalmaya devam ediyor.

Tutuklu ve yargılanmakta olan gazetecilerin sayısındaki düşüş, kısmen 2016 darbe teşebbüsünün akabinde açılan davaların kapanmasından kaynaklanıyor. Fakat bu durum, aynı zamanda medyanın ne denli başarıyla susturulduğunun da açık bir göstergesi. Medyanın kontrol altına alınması için devam eden mücadele, son zamanlarda mahkeme salonlarından uzaklaşarak, bağımsızlığı baltalanmış ve muhalif medyayı hedef almak üzere araçsallaştırılmış olan denetleyici kurumlara doğru kaydı. Daha evvel yönetimindeki el değiştirmeler yoluyla devlet güdümüne sokulan bağımsız medya kuruluşları da düşünüldüğünde, bu durum eleştirel seslerin daha da boğulmasına neden oldu” ifadelerin yer verildi.

YETKİLİLERİ UYARDI

IPI, Türkiye’de medya üzerine artan devlet hakimiyetine bağlı olarak ağırlaşan basın özgürlüğü krizi, kamuya bağlı düzenleyici kurumların bağımsızlığını yitirmesi ve özgür düşünce için geriye kalan alanları kısıtlamaya yönelik yeni bir sosyal medya kanunu konularında da yetkilileri uyardı. IPI, ayrıca gazetecilere yönelik süregelen tutuklama ve yargılamaların yanı sıra habercilerin can güvenliğine ve yargı bağımsızlığına ilişkin endişelerini dile getirdi.

‘YARGI ARAÇSALLAŞTIRILDI’

Tutuklu gazeteciler ve güvenliklerine yönelik tehditlerin olduğuna değinilen raporda, “Türkiye’de çok sayıda gazeteci ya hapishanede ya da gazetecilik faaliyetleri nedeniyle keyfi suçlamalarla yargılanıyor. Kamu makamları, temel hakları garanti altına almayan bir yargı sistemini araç olarak kullanmaya devam ediyor. Yerel bir mahkemenin bu ay verdiği, Cumhuriyet gazetesi eski Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar’ı kaçak ilan ederek tüm mal varlığına el koyma kararı, eleştirel seslerin bastırılmasına dönük sonu gelmez girişimleri gözler önüne seriyor. Gazetecilik faaliyetlerini cezalandırma amacıyla gazetecinin ve ailesinin mallarına el koymak, yeni bir saldırı biçimini temsil ediyor. Siyasi iradenin bu cezalandırma pratiğini sonlandırma niyetinden yoksun olması nedeniyle 2016’dan bu yana büyük ölçüde değişmeyen bu sistem, oldukça rahatsız edici bir tablo çiziyor” diye belirtildi.

IPI, yaptığı görüşmelerde Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Daire Başkanlığı yetkililerinden, özellikle yerel ölçekte artış gösteren, gazetecilere yönelik fiziksel saldırıların etkili şekilde kovuşturulmasını ve sorumluların yargı önüne çıkarılmasını istedi.

İKTİDARIN ‘SUSTURMA’ ÇABALARI

İktidarın son aylarda basını susturmaya yönelik çabalarını genişlettiğine değinilen raporda, şunlar kaydedildi: “Bir yandan sosyal medyada online sansürü arttıran yeni düzenlemeyi çıkardı ve partizan medya denetleyici kurumları harekete geçirdi. Bir yandan ise Anayasa Mahkemesi’ni (AYM) hedef alarak yargı bağımsızlığına karşı yeni bir saldırı başlattı.

Karar alma sürecindeki gecikmelere ve zaman zaman kararlarının alt mahkemeler tarafından uygulanmasındaki başarısızlıklara rağmen AYM, basın özgürlüğü de dahil olmak üzere anayasadaki temel hakların korunması için önemli bir güvencedir. Muhafazakar MHP’nin ortaya koyduğu ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından desteklenen bu ‘yeniden yapılandırma’ önerisi, AYM’nin bağımsızlığını ortadan kaldırmakla açıkça tehdit etmektedir.Hükümetin, yargı bağımsızlığındaki eksiklikleri araçlaştırarak basın üzerinde baskı yaratma çabaları göz önünde bulundurulduğunda, meselenin hassasiyeti anlaşılmaktadır.

Delegasyon ayrıca AYM yetkililerini, internet sitesi engellemeleri de dahil olmak üzere, basın özgürlüğünü ilgilendiren dosyaları görüşmeye öncellik vermeye çağırdı ve bu başvuruların çoğunun süregelen hak ihlallerine ilişkin olduğuna dikkat çekti. Heyet, AYM’yi, alt mahkemelere emsal teşkil edebilecek pilot davalar belirlemeye ve AYM kararlarını görmezden gelerek hukukun üstünlüğünü tehdit eden alt mahkemelerle ilgili soruna çözüm üretmeye davet etti. Delegasyon, süregelen bir sorun olarak ceza kanunundaki ‘hakaret’ düzenlemesine de değindi ve Anayasa Mahkemesi’nin ifade özgürlüğü hakkı bakımından açık ve net bir karar vermesi gerekliliğini vurguladı.”

ULUSLARARASI ENDİŞE

Raporda, Türkiye’de basın özgürlüğü ve hukukun üstünlüğü konusundaki küresel endişenin bir işareti olarak IPI’nin Avrupa Birliği Delegasyonuna ek olarak İstanbul ve Ankara’dan 17 diplomatik misyon temsilcisiyle de çevrimiçi toplantı gerçekleştirdiği aktarılarak, şu ifadelere yer verildi: “AB’nin yeni yayımlanan Türkiye ilerleme raporunda, ifade özgürlüğü konusundaki ‘ciddi gerilemeyi’ vurgulayan yalın bulguları kabul eden bir tutum sergiliyor. Ancak, uluslararası topluluk, Türkiye’yi hukukun üstünlüğüne saygı gösteren ülkeler kulübüne geri döndürmek için ikili ilişkilerini ve çok taraflı çabalarını artırmalıdır. Jeopolitik gelişmelerin, basın özgürlüğü dahil olmak üzere, insan hakları sorunlarını rehin almasına müsaade edilmemelidir.”

TEMEL SORUNLAR

Gazetecilerin tutuklanması, fiziksel saldırılar ve soruşturmalara maruz kalmasının “Temel sorunlar” olarak değerlendirildiği raporda, “Her türlü basın kuruluşundan gazeteciler, askeri operasyonlar, ekonomik gerileme, Kürt sorunu ve diğer azınlıklara dair meseleler gibi hükümetin, ‘hassas’ bulduğu konuları haberleştirdikleri için kovuşturma ve tutuklamalarla karşı karşıya kalmaya devam ediyorlar” denildi.

BTK’NİN GÖREVİ

Raporda, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK), online düzenlemelere riayet edildiğini gözlemlemekle yükümlüğü olduğu ancak online içeriklerin kaldırılması ve sansürlenmesi görevi üstlendiği belirtildi. 

Diğer başlıklar

21:13 Adana’da aşırı yağıştan yol çöktü
21:05 Kürt gazeteciler ulusal birliği tartıştı
20:48 Çemişgezek’e sondaj için gelen şirket ruhsatsız çıktı
20:42 Mesut Özil Fenerbahçe'ye transfer oldu
20:34 Merkel’in partisine Türkiye yanlısı isim seçildi
20:21 ÖHD: Çıplak arama işkencesine son verilsin
20:16 Tezcan: CHP'li belediyelere operasyon hazırlığı yapılıyor
19:52 Koronadan 168 ölüm, 7 bin 550 yeni vaka
18:29 Erzurum’da iki kaymakam görevden alındı
17:10 Erdoğan, EPDK ikinci başkanını canlı yayında azarladı
16:53 NAK Kargo'da zam isteyen işçiler ücretsiz izine çıkarıldı
15:55 Mersin'de bir kişi gözaltına alındı
15:14 Yüksekdağ'dan ESP ile dayanışma mesajı
14:41 Ovacık’tan kar manzaraları
14:34 51 kişinin ifade işlemleri devam ediyor
14:13 Ağır hasta tutuklu Kemal Özçelik için tahliye çağrısı
13:35 Cumartesi Anneleri: Abdullah Canan davasındaki cezasızlığa son verin
13:16 76 yaşındaki hasta tutuklu ATK raporuna rağmen tahliye edilmedi
12:53 AKP'li vekilin ziyaretine özel taziye evini açtılar
12:42 Salgın gerekçesiyle hasta tutuklu Kocatürk’ün tetkikleri yapılmıyor
11:45 Akaryakıtta vergi kaçıranlara operasyon
11:44 Kayıp yakınları Hrant Dink’i andı
11:35 Cezaevlerinde bin 855 kişi işkence gördü
11:13 Yüksekdağ: Kobanê defteri böyle kapanmaz
11:07 4 il için çığ uyarısı
10:37 Kadir Şeker davası yeniden görülecek
09:35 İşten atılma yasaklanınca patronlar Kod 29’a sarıldı
09:30 Cezaevlerindeki açlık grevini 11'inci gruplar devraldı
09:27 Chomsky: Rojava Devrimi mucizedir, dünya görmeli
09:26 Millet Bahçesi ihalesinde 3.6 milyon TL’lik rüşvet
09:03 KHK'linin başvurusuna ret: Kardeşin hakkında dava var
09:02 Önlü: Muhalefet demokratik yönetime hazırlanmalı
09:02 Aşılamanın başladığı şehir hastanesinde kafalar karışık
09:02 DBP halk için aldı, kayyım rant için sattı!
09:02 'ÇED gerekli değil' yaşamı olumsuz etkiliyor
09:01 65 yaşında 'örgüt üyeliği' iddiasıyla tutuklandı
09:00 Kirmançkîyi yaşatmak için: Klamların Ardında Dersim Sanatçıları
09:00 Tecrit kadın sorununu derinleştiriyor
09:00 Gülmez: 32 parti kuruldu ama PİA'ya izin yok
09:00 16 OCAK 2021 GÜNDEMİ
15/01/2021
23:29 Marmara Üniversitesi’nden istifa eden Köse ABD’de istismardan tutuklanmış
22:39 Davutoğlu'ndan Erdoğan'a 'saldırı' tepkisi
21:52 AİHM eski Yargıcı Türmen: AİHM kararlarının tartışılması ürkütücü
21:38 Avustralya Büyükelçisi’nden HDP’ye ziyaret
21:32 İngiltere giriş çıkışlara kapatılacak
21:15 ‘Açlık grevleri için gerekli hassasiyet oluşturulmalı’
21:04 Hakkari'de eylem ve etkinlik yasağı uzatıldı
20:43 Ege Denizi'nde deprem
19:44 Koronadan ölenlerin sayısı 23 bin 664’e yükseldi
19:23 HDP’li heyet Suriyeli mültecileri ziyaret etti
19:20 HDP Genç Kadın'dan afiş çalışması
18:47 Boğaziçili öğrencilerin eylemi 12’nci gününde
18:27 Belediye işçilerinden Meslek Fabrikası direnişine ziyaret
18:22 İşten çıkarılan 65 işçiden işe iade eylemi
18:14 Gelecek Partili Üstün: Ülkeyi yönetenler ateşle oynadıklarının farkına varsın
18:07 ‘Gözaltılarla emekçilerin örgütlülüğünü dağıtamazsınız’
17:41 Hollanda’da hükümet istifa etti
17:19 Maaşları ödenmeyen inşaat işçileri: Devlet kimin yanında?
17:03 HDP: Özdağ’a yönelik saldırıyı kınıyoruz
17:00 Aynı koğuşta 16 tutuklu koronaya yakalandı
16:43 Tarihi Sinagog Meclis gündeminde
16:37 Muterem Akbulut davasında mütalaa hazırlanacak
16:24 Özdağ’dan Erdoğan ve Bahçeli'ye: Korkmuyorum
15:55 Kılıçdaroğlu’ndan Özdağ’a geçmiş olsun telefonu
15:47 Davutoğlu'dan Özdağ'a saldırı açıklaması: Sorumlusu Cumhurbaşkanı
15:46 Ankara’da ikinci saldırı: Gazeteci Uğuroğlu darp edildi
15:25 Ankara Valiliği’nden Özdağ açıklaması
15:13 AKP’nin Van adayı sınır kapısı için dua etti
15:12 Gözaltılara tepki: 67 yaşındaki annem devlete ne yapmış olabilir?
15:03 Tecride karşı eylemler dalga dalga yayılıyor
14:55 Erdoğan’dan S-400 açıklaması
14:53 Drone Pilotaj Eğitimi'ni tamamlayan engelli yurttaşlar sertifikalarını aldı
14:52 Sağlık emekçilerinden tepki: Geçinmekte zorlanıyoruz
14:50 Yüzde 3’lük zamma karşı bordrolarını yaktılar
14:41 Tabip Odası’ndan aşı için şeffaflık çağrısı
14:33 Sağlıkçılardan Dr. Hasan Erdoğan için anma
14:28 Cumhurbaşkanlığı’nın talebi üzerine Keskin’e kınama cezası
14:22 ESP'den muhalefete ortak mücadele çağrısı
14:15 Gazetecilerden gözaltı ve tutuklamalara tepki: Yazmaya devam edeceğiz
14:00 HDP Eş Genel Başkanları: Sıramız geldiğinde aşı olacağız
13:54 Batman’da trafik kazası: 1 ölü, 6 yaralı
13:36 Gelecek Partisi yöneticisi Özdağ'a saldırı
13:35 Bahçeli ve Akşener aşı oldu, Kılıçdaroğlu sırasını bekleyecek
13:30 'Gerçeğe aykırı' tutanak tutan polislere suç duyurusu
13:21 Ankara Barosu hakkında soruşturma izni
13:03 Meclis'te açlık grevi açıklaması: Tecrit işkence suçudur
12:54 DTSO Hewlêr'de temsilcilik açacak
12:04 Erkek şiddetine karşı bir özsavunma da Ankara’dan
11:55 Eğitim Sen’den Yeni Yaşam’a ziyaret
10:59 Kısa vadeli dış borç 184 milyar dolar oldu
10:48 Hakkari'de 289 yerleşim yeri ulaşıma kapandı
10:34 Açlık grevi 50’nci gününde
10:07 Oğlu açlık grevinde olan baba: Talepleri yerine getirilsin
10:06 Güldiken: Hükümet aşının etkinlik oranını açıklamalı
09:39 Beştaş'tan Kobanê Davası değerlendirmesi: Yargılancak olan AKP'dir
09:13 Cizre'de dezenfektan ekibi yok
09:07 Kuruluşu engellenen PİA, İçişleri Bakanlığı'nda nöbete başlıyor
09:07 Dr. Karakoç: Aşılama süreci cevapsız sorularla dolu
09:06 Tuvalsız fırçasız ressam: Sanatım parmaklarımın izinde
09:04 Gençlerden tecavüze karşı 'özsavunma' atölyeleri