Temelli: İktisadi şiddet Kürdistan’da katmerleşti

img

ANKARA - HDP önceki dönem Eş Genel Başkanı Sezai Temelli, ekonomideki kriz halinin topluma iktisadi şiddet olarak yansıtıldığını ve bu tür şiddetin bölge kentlerinde daha yoğun yaşandığını söyledi.

Halkların Demokratik Partisi (HDP) önceki dönem Eş Genel Başkanı ve iktisatçı Sezai Temelli, ekonomide yaşanan kriz hallerinin toplumsal yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Temelli, siyasal ve toplumsal şiddetin yanında, iktisadi şiddetin de yoğun bir şekilde yaşandığını ifade etti. İktidarın ekonomi anlayışının toplumu derin krizlere sürüklediğini belirten Temelli, “18 yılın sonunda toplum iktisadi şiddetle karşı karşıya. Açlık, eşitsizliğin derinleşmesi, işsizliğin artması, gençlerin geleceğe olan kaygılarının yükselmesi... Bunların toplamı iktisadi şiddettir” dedi.
 
İKTİSADİ BARIŞ YOK
 
Toplumsal barışın en önemli ayaklarının iktisadi ve siyasi barış olduğunun altını çizen Temelli, “Nasıl ki Kürt düşmanlığından besleniyorsa bu iktidar, aynı şekilde iktisadi şiddetten, eşitsizlikten de besleniyor. Toplumsal barış yok ve ayrımcılık had safhada. Bunun en yakın örneği de Ankara’da müzik dinlediği için öldürülen Kürt genci olayında gördük. Siyasi barış da yok. Bunu da HDP’ye dönük saldırılarda açık şekilde görüyoruz. İktisadi barış, toplumun tüm kesimlerinin, en azından gelecek kaygılarını taşımadan günlük ihtiyaçlarını karşılayabildiği bir durumda sağlanabilir. Türkiye, 182 ülke arasında gelir dağılımının en adaletsiz olduğu ilk 10 ülke içinde yer alıyor” diye belirtti.
 
İktidarın iktisadi şiddeti arttırdığını belirten Temelli, “Kürdistan’da bu durum katmerleşmiş halde. AKP mevcut iktisadi şiddetten beslenirken, toplumsal yansımalarını ağırlıklı olarak Kürtlerin üzerine yıkıyor. Siyaseten de Kürt düşmanlığı üzerinden iktisadi şiddetin görünürlüğünü ortadan kaldırmaya çalışıyor. Böyle yaparak, tepkileri en aza indirmeye çalışıyor. Dönüp baktığımızda iktisadi şiddetin en belirgin sahnelerini Mardin’de, Şırnak’ta, Van’da görürsünüz” diye konuştu.
 
‘ÖZEL SAVAŞ STRATEJİSİ’
 
Temelli, iktisadi şiddetin bölge kentlerinde “özel savaş stratejisi” olarak kullanıldığı değerlendirmesinde bulundu. Vladimir İlyiç Lenin’in “Siyaset ekonominin yoğunlaşmış halidir” tespitine işaret eden Temelli, devamla şunları söyledi: “Televizyonlarda silahlanma yarışının köpürtülerek anlatıldığını görüyoruz. Bir silahlanma yarışı söz konusu. Şimdi bir damadı ekonomi başında, diğer damadı silah sektörü başında. Yapmış olduğu o oyuncak uçaklarını herkese tanıtıyor. Peki devlet kimle savaşıyor? Aslında bu coğrafyanın kadim haklarından olan ve buranın esas halkı olan Kürt halkıyla savaşıyor. Neden Kürt düşmanlığını sürekli köpürtüyor. İşte sermaye birikimini, giderek savaş sanayi odaklı olmasından kaynaklı bunu yapıyorlar. Yani silah üretimini teşvik etmek için düşmanlığa ihtiyaçları var. İHA ve SİHA’ların dünya pazarında da kullanılması için Efrin ve Başur’da olduğu gibi sürekli olarak bir savaş iklimine ihtiyaçları var. Bu savaşı körükleyen siyaset var. Ayrımcı ve düşmanlaştıran bir dille Kürt düşmanlığını körükleyen siyaset dili var. Şimdi silah sektörünü destekleyen kaynakları savaşa aktarırsanız, topluma verecek kaynağınız kalmaz. Topluma vereceğiniz kaynağınız kalmadığı zaman da işte o bahsettiğimiz iktisadi şiddet boyutunu arttırıyor.”
 
TOPLUM NEDEN KUTUPLAŞTIRILIYOR?
 
Temelli, ekonomik krizin toplumsal muhalefete zemin hazırlamaması için sürekli toplumun kutuplaştırıldığını söyledi. Kutuplaştırma noktasında İttihat Terakki’ye işaret eden Temelli, şu tespitlerde bulundu: “İttihatçı akıl bu siyaset geleneğinde var ama bugün inanılmaz yaygın boyuta gelmiş durumda. Polis devleti karşımıza çıkıyor. Polis eliyle tüm toplum terörize ediliyor. Bu bir terör toplumu yaratmadır. Terör toplumu yarattığınızda, şiddet mekanizmalarıyla toplumu baskılarsınız. İktisadi şiddetten kaynaklı ortaya çıkacak olan toplumsal muhalefeti böylece susturmuş olursunuz. Bugün yaşanan şiddet ortamı tam olarak bununla alakalıdır. Bunun sonucunda da toplum çok daha ayrışarak, kendi kamplarına sıkışıyor. Ve bu şiddet sarmalı içinde giderek toplumsal değerlerinden uzaklaşıyor. Bu da Türkiye toplumu açısında en fazla kaygı uyandıran meseledir diye düşünüyorum.” 
 
BORÇLANMA ÇOK RİSKLİ
 
Kamu bankalarının “kredi paketi” açıklamalarına da değinen Temelli, “Verilen kredilerle halk borçlandırılmak isteniyor. Borçlanma bugünü kurtarmak, geleceği risk altına sürüklemektir. İnsanlar ciddi geçim sıkıntıları yaşıyorlar. Bu türden borçlanmaya sıcak bakıyorlar. Kamu bankaları eliyle ciddi bir kredi havuzu yaratılıyor ve buna bağlı olarak da piyasanın sektörlerin biraz canlanması amaçlanıyor. Bu borçlanma çok risklidir. Çünkü karşılığı olan bir borçlanma değildir. Eğer ekonomide ciddi bir gelişme olur ve buna bağlı olarak bir borç politikası olsa olur. Ancak böyle bir durum yok. Böyle bir durum olmadığı gibi, bugün borçlandığınız şeyi gelecekte nasıl ödeyeceğinizi bir belirtisi yok” şeklinde konuştu. 
 
IMF POLİTİKALARI UYGULANIYOR
 
Toplumun sadece banka kredileriyle değil, aynı zamanda hükümetin projeleriyle de borçlandırıldığını belirten Temelli, şöyle devam etti: “18 yıllık süreçte yapılan borçlanma miktarı nerdeyse 700 milyar dolara varmıştır. Yani 700 milyar dolarlık bir kaynak girişi yaratılmıştır. Bunun üzerine özelleştirmeyi de ekleyelim. Peki bu kaynakla ne yaratıldı? İktisadi anlamda ekonomik bir iklim ve coğrafya yaratılmamıştır. Yapısal sorunların hiçbiri çözülmediği gibi, bu ülkenin kaynakları savaşa ve betona harcanmıştır. Hani çok övündükleri bu köprüler var ya! Köprüler, geçitler, otobanlar, yani paralı yollar. Bunlar beton sektörüdür. Ülkenin kaynaklarını buralara yönlendirdiler. Bu ülkenin önümüzdeki 15-25 yıl arası bir borçlanma taahhüdü 142 milyar dolardır. Bu parayı toplum ödeyecek. Toplumun kaynaklarıyla ödenecek. Bununla ödenmesi için toplumun boğazı sıkılıyor. İnanılmaz bir şekilde, IMF’yi aratacak bir şekilde yapılıyor. Aslında IMF politikaları uygulayan bir iktidar var karşımızda. İşte Mardin’de yaşanan elektrik sorunu buna örnektir. Köylünün bedava ulaşabileceği elektrik köylüye parayla satılıyor ve tahsilat olmadığı zaman da çok şiddetli bir şekilde bunun karşılanması sağlanıyor. Bu iktisadi şiddettir.”
 
YERİNDE ÜRETİM, YERELDE YÖNETİM
 
Sorunlarının çözümünün ekonomik, siyasi ve toplumsal olarak bütünlüklü ele alınması gerektiğini vurgulayan Temelli, şu önerilerde bulundu: “Siyasetten baktığımızda, yerel demokrasiyle güçlendirilmiş bir parlamenter rejimi inşa edilmeden, diğer alanlardaki sorunların çözümü mümkün gözükmüyor. Yerel demokrasi bu anlamıyla biricik başat role sahip. Kayyım rejimi bir diktatörlüğün adımlarından biridir. Buna bağlı olarak da yerelliği, yerinden yönetim demokrasinin en temel dinamiğini yok etmek peşindeler. Bunun alternatifi demokratik, özerk, yerel anlayışla demokrasiyi inşa etmekten geçer. Bu bir kere siyasi barışın en önemli alanıdır. Halkın bizatihi yönetime katıldığı, katılımcı demokrasinin vazgeçilmez unsuru olan bir adımı atabilirsiniz. Hani meşhur lafımızdır ‘üreten biziz yöneten de biz olacağız.’  İşte toplum bizatihi bu üretim çemberi içinde yer alır, yönetimde de söz sahibi olursa, toplumsal barış gelir. Çünkü orada yaşayanlar birlikte üretenler bir halktır. Bu halk Kürt’tür, Arap’tır, Ermeni’dir, Türk’tür, Süryani’dir ama toprağına yereline sahip çıkandır. Kendi meclislerinde bir araya geldiklerinde, zaten toplumsal barışın en önemli adımını atarlar. Böyle bir yaklaşımla iktisadi meseleleri çözmeye kalkıştığınızda, zaten çözüm kendiliğinden ortaya çıkar. HDP’nin sahici çözüm üretmesinin yolu da buydu. Bunu yaptık. Yani sadece iktisadi meseleye odaklanmak değil, bunu bir genel demokratikleşme paketi içinde ele aldık. Bizim radikal demokrasi meselemizin dayandığı ayaklardan biri de işte bu bütünlüklü çözüm modelimizdi. Dolayısıyla siyasi barış, toplumsal barış ve iktisat barışı için böyle bütünlüklü bir modele ihtiyaç var.”
 
MA / Selman Güzelyüz

Diğer başlıklar

14:45 Şırnak'ta 8 asker FETÖ’den gözaltına alındı
14:30 İstanbul’da kadın cinayeti
14:26 HDK Eş Sözcüsü Sedat Şenoğlu’nun duruşması başladı
14:11 İstanbul Tabip Odası’ndan filyasyon raporu
14:04 Kolberler toprağa verildi
13:54 Kayı işçileri hükümete seslendi: Ödülümüz sürünmek miydi?
13:45 'Köprüdeki Gülistan değil'
13:36 TJA tutuklu ailelerini ziyaret etti
13:22 Demirtaş gazetecilere gönderdiği mektupla 'hakikati' anlattı
13:21 Çıplak arama Bakan Gül’e soruldu
13:15 Buldan: HDP’siz siyaset hayali kuranlar kaybedecek
13:13 HDP Van İl Örgütü gazetecilerle bir araya geldi
12:43 Koalisyon sözcüsü Marotto’dan Kobanê kutlaması
12:39 Hillary Clinton YPJ'nin direnişini diziye taşıyacak
12:25 AİHM'in Demirtaş kararı kitapçık olarak basıldı
12:21 Öcalan’la görüşme başvurusu bir kez daha reddedildi
12:19 DÜ Hastanesi’nde tedavi ücretli
11:57 Lice’de askeri operasyonlarda sivil minibüsler kullanılıyor
11:53 Bahçeli muhalefeti hedef aldı
11:52 Kamaç: PİA halkın vicdanında kuruldu
11:41 Iğdır’da kadın cinayeti
11:19 Özerk Yönetim, Esad rejimini bölgeden çıkarmakla uyardı
11:08 İran’da kadın katliamı
11:07 Bagok’ta yasak sonrası gözaltı ve helikopter hareketliliği
11:02 Diyarbakır’da HDP MYK üyesi gözaltına alındı
10:37 Varto’da askeri operasyon
10:36 Demirtaş ve Zeydan’dan Koma Dengda üyelerine bağlama hediyesi
10:34 Gözaltındaki HDP'li eşbaşkan: Öcalan posteri değil, baskın yasadışıdır
10:20 Diyarbakırlı askerin şüpheli ölümü
10:10 Halk Eğitim Merkezi’nde ‘zorunlu bağış’
09:13 Ayrıntı Yayınları’ndan 5 yeni kitap
09:09 Açlık grevini 13’üncü grup devraldı
09:08 Tutuklunun evine 11 bin TL’lik yemek faturası gönderildi
09:08 Kadınların özgürlük mücadelesi hedefte
09:04 Depremzedeler: Yaramıza merhem olunmadı
09:04 Kayyım yardımcısı kızını kendine danışman yaptı
09:03 Haftada 4 kadın Rosa'ya başvuruyor
09:01 Sokağı, dağı, yaylası yasaklı kent
09:01 Türkiye'den 'Şengal'e operasyon' talebi
09:00 Genç: DTK bu topraklarda beraber yaşayabilmenin umut ışığı
09:00 Yerlikaya: Güven veren bir aşılama yürütülmüyor
09:00 26 OCAK 2021 GÜNDEMİ
07:53 Kaçırılan Gökhan Güneş gözleri kapalı bırakıldı
00:15 ABD, Avrupa ve 4 ülkeye seyahat yasağı getirdi
25/01/2021
23:58 HDP Esenyurt Eşbaşkanları ikinci kez gözaltına alındı
23:10 Urfa’da gözaltına alınanlar serbest bırakıldı
22:22 HDP’li gençlerden açlık grevlerine ilişkin yazılama
22:16 Dünya genelinde vaka sayısı 100 milyonu aştı
22:06 Brezilya’da otobüs kazası: 21 ölü, 33 yaralı
21:30 Gözaltına alınan Karaman serbest bırakıldı
20:05 85 yaşındaki kadın ve engelli oğlu elektriksiz bırakıldı
19:55 Katledilen Metin Lokumcu'nun davası 21 Nisan’da
19:47 Çığ altındaki kolberlerin tamamına ulaşıldı
19:44 Şırnak'ta kaçak avcılık yapan 9 kişiye para cezası
19:33 HDP Esenyurt İlçe Örgütü’ne dayanışma ziyareti
19:29 Koronadan 137 kişi daha hayatını kaybetti
18:59 BTS: Sürgünler geri alınsın
18:46 EFA: Leyla Güven serbest bırakılmalı, tecrit son bulmalı
18:43 ‘Kayyımın talan politikalarını açığa çıkarmaya devam edeceğiz’
18:30 Yalova’da Alevi ailelerin evleri işaretlendi
18:04 Kadınlardan açlık grevleri için ‘Sed Deng Sed Jin’ klibi
17:57 Açlık grevi pankartına müdahale: 3 gözaltı
17:52 Hak ihlalleri ve tecride karşı hücresini ateşe verdi
17:27 İstanbul esnafından iktidara: Açız, sesimizi duyun artık
17:12 Aileler çığ altındaki 3 kolberin cenazesine ulaştı
16:56 Beşiri'de ulusal birlik temasları
16:54 Şüpheli ölen çocuk cinsel saldırı şikayetiyle polise başvurmuş
16:49 Paylan: Esnaf için bıçak kemiğe dayandı
16:22 Kafe-Bar Çalışanları: İşyerleri açılsın
16:17 Aileler çığ altında kalan bir kolberin cenazesine ulaştı
16:05 Evli olduğu kadını öldüren erkeğin duruşması ertelendi
15:46 Urfa'da baba ve oğlu gözaltına alındı
15:30 Lice'de 27 kişi tutuklandı
15:23 TTB: Sağlık Bakanlığı aşılamayla ilgili bilgileri paylaşsın
15:19 Anne Güneş: Oğlumun yerini devlet biliyor
15:03 Kanar: HDP'ye baskınla AYM kararları çiğnenmiştir
14:40 Meclis’e 4 yeni fezleke
14:36 Çavuşoğlu'ndan kaçırılan gemi mürettebatı açıklaması
14:34 HDK ve bileşenleri: Şenoğlu'nu serbest bırakın
14:24 Tanış ve Deniz için Meclis’e araştırma önergesi
14:15 Eğitim Sen: Anadilde eğitim sorunu, eğitime erişimi olumsuz etkiledi
14:01 RTÜK Başkanlığı’na bir kez daha Şahin seçildi
13:58 DAD’dan ajansımıza dayanışma ziyareti
13:57 Babacan’dan Saadet Partisi’ne ziyaret
13:43 Zırhlı aracın çarptığı 70 yaşındaki Günay’ın bilinci açıldı
13:30 Kürt siyaseti Batman'da: Birliğin gücüyle tecrit de kalkacak
13:20 80 yaş üzeri aşılama başlayacak
13:09 Serdar Tanış ve Ebubekir Deniz anıldı: Mücadelelerinin izindeyiz
12:54 Kayı İnşaat işçileri Çalışma Bakanlığı’nı göreve çağırdı
12:53 Hasta tutuklular Tanboğa ve Güler için tahliye çağrısı
12:47 Başkale’de askeri hareketlilik
12:45 Erdoğan: CHP diye bir parti olup olmadığı tartışılmalı
12:44 TUHAY-DER: Tutukluların talepleri karşılansın
12:04 Güven’e destek yürüyüşüne ceza talebi
11:51 DİB'den demokrasi konferansı düzenleme kararı
11:48 Kayyım ve ithal bürokratlara maaş kıyağı
10:59 Gazeteci Süren’in duruşması görüldü
10:43 Bingöl’de yoksulluğun fotoğrafı
10:42 78 tutuklu İmralı Cezaevi’ne sevk istedi
10:09 Esenyurt'ta şüpheli ölüm